Эх орныхоо хөгжилд – Mиний оролцоо

МУЗГ-с Гадаадад сурч буй оюутнуудад зориулсан "Эх орны хөгжилд - миний оролцоо" сэдэвт эссэний уралдаанд 2-р байр эзлэв. 


2010 оны 12-р сарын 28 -ны өдөр.


Эх орныхоо төлөө шаналах сэтгэлгүй, цохилох зүрхгүй иргэн хүн гэж хаа байх билээ. Хятад ч бай, Орос ч бай өөрийн улс орноо хамгийн сайхан нь гэж боддог жинхэнэ иргэдийнхээ хүчээр л оршин тогтнодог. Харин “Наран ургах зүгээс наран жаргахуй” хүртэлхийг морин туурайгаар тамгалж, толгойтныг бөхийлгөж, тойгтоныг сөхрүүлж, шударга хууль дор түмнийг захирч, дэлхийн талыг эзэгнэж явсан аугаа их түүхтэй Чингисийн Монголын иргэн болж төрсөн хүн бүр хараа алсуур, тэргүүн дээгүүр явах учиртай биз ээ.

Эгэл бие минь алс холын Солонгос улсад мастерийн зэрэг горилон суралцдаг ч, хөх тэнгэрийн доорх Монгол орондоо зүрх сэтгэл минь уяатай байдаг. Улс орныхоо хөгжил дэвшилд иргэн хүний хувьд санаа зовнин явдаг.

Солонгост сурч буй хугацаандаа миний олж харсан хамгийн чухал зүйл гэвэл тус улсын хөгжлийн гол үндэс нь иргэн бүрийн эв нэгдэл, эх орноо чин сэтгэлээсээ хайрлах үзэл юм билээ. Эх орноо гэсэн сэтгэлтэй олон мянган залуус нь гадаад оронд сурч өндөр боловсрол эзэмшээд бага цалинтай гэлгүйгээр эх орондоо заавал эргэн ирж өөрсдийн ирээдүйн хойчийн төлөө шаргуу хөдөлмөрлөсөний үр шим өнөөдөр энэ улсыг дэлхийн 12 дахь том эдийн засагтай гүрэн болгожээ. Дайны дараах хүнд жилүүдэд Солонгос дэлхийн хамгийн ядуу орны нэг байсан бөгөөд байгалийн баялаг гэх зүйл юу ч үгүй, дээр нь авилгал, хүнд суртал, хээл хахууль газар авсан байв. Гэвч өнгөрсөн 30 жилд Солонгос улс ядууралтай тууштай тэмцэж богино хугацаанд дэлхийн өндөр хөгжилтэй орнуудын нэг болж чадсаны нууц, бас хөдөлгөгч хүч нь ердөө л хүн бүрийн эх оронч сэтгэл. Тэгэхээр зарим залууст хийрхэл мэт сонсогддог энэ “эх оронч үзэл” хэмээх ойлголт бол маш хүчирхэг, бодтой том далайц юм байна.

Улс орныг хөгжүүлнэ гэдэг алга урвуулахын дайтай зүйл биш нь тодорхой. Гэхдээ иргэн бүр амь нэгтэй байж, эх орон минь маргааш биш юм аа гэхэд тав, арван жилийн дараа л дэлхийн тэргүүлэгч улс болно гэсэн өөдрөг зорилгын төлөө үнэнчээр хөдөлмөрлөж чадвал хөгжил гэдэг хүршгүй холын зүйл огт биш ээ. Монголчууд биднийг нэгтгэж чадах, аль ч хүчирхэг үндэстэнд төдий л байдаггүй түүх соёл, өвөг дээдсээрээ бахархах үзэл хэмээх давуу тал бий шүү дээ.

Миний бодлоор нэн тэргүүнээ хүн бүр ажилтай байх нь хамгийн чухал. Үнэндээ Монголд улсад ажлын байр байхгүй ч бус, гагцхүү гоц чухал ажлын байруудад тэнцэх боловсон хүчин ус агаар мэт хэрэгтэй байна. Тэр дундаа өндөр технологи, нарийн мэргэжлийн инженер мэргэжилтнүүд асар их хэрэгцээтэй байгаа билээ.

Өнөөдөр зуу зуун залуус харийн нутагт өндөр боловсрол эзэмшихээр шамдан суралцаж байна. Би ч мөн эдгээр залуусын нэгэн адил дэлхийн өндөр хөгжилтэй орны шинээр гарч буй интернэт, харилцаа холбооны техник технологийг судалж эзэмшсэн сайн мэргэжилтэн болж, цаашилбал эх орондоо шинэ техник, технологи нэвтрүүлж, өөрийн гэсэн бизнестэй  болох сон гэж хичээн суралцдаг. Харилцаа холбооны техник технологиор дэлхийд тэргүүлэгч Солонгос улсад ирсний минь учир ч энэ. Хэдхэн жилийн дараа би эх орондоо буцаж очоод орчин цагийн “торгоны их зам” болсон интернэтээр дамжуулан Америк, Европ, Азийн өндөр хөгжилтэй орнуудын том пүүсүүдтэй хамтран ажиллаад сууж байх юм сан.

Хамгийн гол нь тусгаар улсынхаа жинхэнэ иргэн нь байж, шудрага хөдөлмөрөөрөө гэр бүлээ хүний дайтай авч явж, хожим төрөх хүүхдүүдээ түүх соёл, зан заншлаа хүндэтгэн дээдэлдэг эх оронч хүмүүс болгон өсгөж чадаж гэмээнэ эх орныхоо хөгжилд оруулж буй иргэн хүний хамгийн үнэ цэнтэй хувь нэмэр тэр гэж би ойлгодог. Үүний тулд өнөөдөр хийж чадах зүйл маань өдөр өдрийн нартай уралдан хичээл номдоо шамдаж, хүний газар нэрээ хичээж явах. Илүү зүйл бодохгүй, дэмий зүйлд сатаарахгүй, сэтгэлдээ үүнээс өөр ачаагүй яваа энэ л үе минь миний боломж, бүр цаад утгаар нь хөөж бодох юм бол, Монгол эх орны минь өнөөдрийн хамгийн чухал боломж юм.

Харьд, тэр тусмаа өндөр хөгжилтэй оронд явахад “Бид юугаараа эднээс дутуу болоод, эд яагаад ийм сайхан амьдрал, ийм хөгжингүй нийгмийг цогцлоочихсон юм бэ?” гэж өөрийн эрхгүй бодогддог. Тэр хөгжингүй орны иргэд биднээс хол давчихсан, атаархмаар ухаантай хүмүүс учраас ингээд биднээс түрүүлчихсэн юм огт биш, гагцхүү тэдний чинхүү эх оронч үзэл, эвсэг зан л улсаа ийм хэмжээнд аваачихад хангалттай хөшүүрэг болжээ гэдгийг олж харсныхаа дараа би нэг л сайхан тайвшралыг мэдрэх шиг болсон. Энэ санаагаа өөрийн үе тэнгийн олон залуустай хуваалцах сан гэсэндээ үүнийг бичиж байна. Д.Урианхай найрагчийн “Бүргэд нисэхээ бусдаар заалгаагүй шиг, эх орноо хайрлахаа хүнээс сураагүй ээ, би” гээд нэг сайхан шүлэг байдаг даа. Монгол улс минь нэгэн цагт дэлхийд тэргүүлж байсан тэр цаг ахин ирнэ, монгол хүн болж төрнө гэдэг дээдийн дээд хувь ерөөл юм аа гэдэг энэ бодлыг минь надад хэн нэгэн хүн албадан зааж сургаагүй ээ. Хар аяндаа л би Монголоо гэсэн сэтгэлтэй хүн болчихсон. Над шиг залуус сая саяараа өсч торниж байгаа шүү, итгээрэй, эх орон минь!


Thanks to Мөнхзориг & Ах Аюурзана


Эх сурвалж: http://cooperation.gov.mn/essay/archives/528 

Төгс нийгмийг төсөөлөхүй

Эргэцүүлэл

Оюун ухаант хүмүүн үүссэн цагаасаа нийгмийн харилцаанд оролцож их бага хэмжээгээр бусдын эрх ашгийг ухамсарлан хүндэтгэж, тэр хэмжээгээр өөрийн хүсэл сонирхол нь хязгаарлагдах байгалийн хуулинд өөрийн мэдэлгүй захирагдан, зохилдон барилдаж иржээ. Мянга мянган жилийн амьдралын төлөө, амьд үлдэхийн төлөөх тэмцэл, давагдашгүй их байгалийн шалгуурууд нь хүн төрөлхтний оюун ухааныг улам бүр хөгжүүлэн тэлж, нийгмийн гүн гүнзгий нарийн харилцаануудыг бий болгосон байх.

Анх хүн үүсэх үед амьдрал нь ан гөрөө хийх, загасчлах, жимс ногоо түүх төдийхнөөр хязгаарлагдаж, хүмүүс хоорондын харилцаа дохио зангаа, дуу авиа гаргах хэмжээнд л байсан бол эдүгээ дэлхий дээр 6 тэрбум хол давсан хүний их нийгэм, хэдэн мянган хэлээр ярилцаж, зуу зуун мянгаар тоологдох соёл иргэншил, амьдралын хэв маягийг бүрдүүлжээ. Хүний нийгэм ийнхүү хөгжихийн хэрээр энгийн атлаа жаргалтай байсан амьдрал улам бүр баяжин тэлж хүмүүс хоорондын ялгаа тэнгэр газар мэт болж хүн төрөлхтний нийтлэг эрх ашиг, ашиг сонирхол гэх зүйл бараг үгүй болжээ. Хүн төрөлхтөн өөрсдийнхөө бүтээсэн, өөрсдөдөө үнэ цэнэтэй гэж итгүүлсэн эд баялаг, газар нутаг, шашин, үзэл суртлаас болж эдүгээг хүртэл зуу зуун дайныг үзэж, сая сая хүний амийг хүний гараар хөнөөжээ.

Хүн ер нь эрт балар цагт ч тэр эдүгээ орчин цагт ч тэр төрөхдөө л дараах хоёр шинж чанарыг агуулж байдаг болов уу. Эдгээр нь бурханлаг буюу хүмүүнлэг шинж, чөтгөрлөг буюу адгуусан шинжүүд юм. Загалмайтны болон лалын шашинд байдаг анхны хүмүүс болох Адам, Ева хоёрт ч мөн энэ 2 шинж байсан. Бурхан тэднийг бүтээгээд дэлхий дээр авчирсаны дараа хүрч болохгүй шүү хэмээн захисан алимны модноос жимс авч идсэнээр хүн төрөлхтний мөнхийн болоод эцэс төгсгөлгүй их зовлон эхэлсэн талаар дурддаг. Бурхны өөрийн гараар бүтээсэн анхны хүмүүст хүртэл энэхүү адгуусан шинж байсан гэхээр үнэхээр хүний мөн чанарт ийм хоёрдмол шинж анхнаасаа л байсан, цаашид ч байх болно гэдгийг харуулах мэт. Харин энэ 2 шинжийн аль нь илүү давамгайлах нь тухайн бодгалийн генийн кодноос төдийгүй, өсч хүмүүжих орчин ахуй, соёл, гэр бүл, хамт олон, эзэмших боловсрол товчхондоо нийгмээс ихээхэн хамааралтай.

Бид өнөө цагт бүх зүйл хатуу чанга хууль дүрмээр зохицуулагдан ёс зүй, ухамсрыг уландаа гишгэж буй мэтээр харж байгаа хэдий ч дундад зуун, нэн эртний үеүүдийг эргэн харвал хууль цааз өнөөгөөс илүү хатуу чанга байсан. Хүнийг амьдаар нь зулын гол болгох, олны өмнө цаазлах, дүүжлэх, гар хөлийг нь тайрах зэргээр шийтгэхийг нийгмээрээ хэвийн үзэгдэл мэт хүлээн авч байсан. Мөн өнөө цагт бүх хүн ухамсрын түвшинд хүлээн зөвшөөрөөгүй ч гэсэн ихэнх улс оронд ядаж л хуулиар хориглосон байдаг боолчлол, олон эхнэртэй байх, насанд хүрээгүй хүнтэй гэр бүл болох зэрэг үзэгдэл нь ч эрт цагт хэвийн зүйл байсан нь олонтаа.

Гэвч нөгөө талаас хүн төрөлхтний хамгийн нандин үнэт зүйлүүдийн нэг болох хайр дурлал гэр бүлийн асуудал нь эрт цагт хууль цаазаар баталгааждаг өчүүхэн явцуу зүйл биш өөрсдийн итгэл үнэмшил, сүсэг бишрэлийн дагуу бурхан тэнгэр, хамгийн эрхэм нандин гэж үзсэн зүйлийнхээ өмнө андгай тангараг өргөн амлалт өгдөг байсан бол өнөөдөр хүн хүнээ хайрласнаа, хамтран амьдрал зохиохоор шийдсэнээ хууль дүрмийн дагуу баталгаажуулж, өндөр хөгжилтэй зарим оронд гэрээ хийж байж гэр бүл болдог болжээ.

Ухаарал

Ингээд бодохоор хүний нийгмийн ухамсрын, ёс зүйн дээд оргил цэг нь хүн хүнээ, байгаль дэлхийгээ, хүрээлэн байгаа орчноо ер нь амьдралыг бүхэлд нь хайрлах, бусдыг уучлах, хүсэл тачаалаасаа ангижрах тэр цэг байх болов уу. Буддын шашинд байдаг Нирваан дүрийг олох гэдэг нь чухам үүнийг л хэлсэн байх. Мэдээж хүн бүрийн хүсэл тэмүүлэл өөр өөр байдаг, өөр байх ч ёстой. Гагцхүү тэр их хүсэл тэмүүлэл нь хайр энэрэл гэсэн нийтлэг ганц л шинжийг агуулсан байх хэрэгтэй.

Үнэхээр хүн төрөлхтөн тэр оргилд хүрч чадах аваас тэр нийгэмд хайр дурлалаар учирсан хүмүүс заавал хуримын ордонд очиж гэрлэлтээ батлуулж байна гэж хайрыг доромжлохгүй. Бие биенээ хэзээ ч хардахгүй, хайр гэдэг бие биенээ харамлсан хардсан, зунгааралдан зүйл биш байх болно. Хайр гэдэг зүйл бидний төсөөлшгүй өндөр түвшинд хүрэх болно.

Хүн бүр хүсэхүй шунахуйг таягдан хаяж амар амгаланг эрхэмлэн чухалчлах болно. Хүний амьдралын гол зорилго эрх мэдэл, сандал суудал, мөнгө төгрөг биш зөвхөн бусдад өгөх хайр байх болно. Энэ хайр нь шинэ хүн төрөлхтний амьдралын утга учир байх болно.

Тэр цагт хий хоосон шашин шүтлэг, мухар сүсэг үгүй болж хүмүүс өөрөө өөрсдийнхөө бурханлаг шинжийг бүрэн хэрэгжүүлж, ухаарах болно. Хүн бүр өөрийн урсах ёстой замаар урсах болно. Жаргал гэдгийг амар амгалан юм гэж хүмүүс ойлгох болно. Хүн бүр эрдэм мэдлэг гэгээрлийг эрхэмлэн шүтэж ажил хөдөлмөрийг баяр хөөртэйгээр хийцгээх болно. Орой болгон дуу хуур эгшиглэн уянгалж хүмүүс аз жаргалаар бялхан цэнгэх болно.

Өлсгөлөн гуйланчлал үгүй болж хэн ч юугаар ч үл дутагдана. Даян дэлхийн ард түмэн бие биенээ төрсөн ах лугаа хүндэтгэн хайрлаж амьдралын гэрэл гэгээ амар амгалан өөд гар барин алхах бөгөөд хил хязгаар, цэрэг цагдаа, буу зэвсэг үгүй болно. Хүн төрөлхтөн цэнхэр гарагтайгаа ээж хүү хоёр мэт эвтэй байж уудам хөндий, уул ус, цэцэг, навч, ургамал, амьтан нь хүмүүсийн удирддаг техник технологитой арга билиг лугаа зохицсон байх болно.

Хүний харилцааг зохицуулах нийгмийн хэмжүүр нь хууль, дүрэм, журам бус гагцхүү ухаарал, энэрлээр өлгийдүүлсэн хүмүүний ойлголцолоор хэмжигдэх болно. Хүн нь хүнээ бурхан мэт дээдэлсэн төгс гэгээрсэн тэрхүү нийгэмд Хууль дүрэм нь археологийн олдвор адил хүмүүсийн амьдрахуйн бус танин мэдэхүйн хэрэгцээг хангах чанартай зүйл болон хувирч гагцхүү музейд л түүхийн дурсгал болон үлдэх болно.

Б.Мөнхзориг 

ИНТЕРНЭТ БА ХӨГЖИЛ

Энэхүү эссэг одоогоос яг нэг жилийн өмнө tedy.mn -н уралдаанд зориулж бичиж байлаа. 2-р байранд орсон билээ...

-ЭССЭ-

“Ирээдүйн даяарчлагдсан ертөнцийн төв цэг нь интернэт байх болно.”
- Билл Гейтс

Монголчууд эрх чөлөө, тусгаар тогтнолынхоо төлөө тэмцэж ардчилсан хувьсгалыг эхлүүлсэн тэртээх 1990 он бол дэлхий ертөнцийн түүхэнд маш чухал ач холбогдолтой жил байв. Тус онд Нельсон Мандела /Nelson Mandela/ 27 жилийн дараа шоронгоос суллагдаж, Дисковери /Discovery/ хөлөг Хабл /Hubble/ огторгуйн дурангаа сансрын тойрог замд туршиж, хоёр Герман нэгдсэн төдийгүй дэлхийн мэдээлэл харилцаа холбооны хөгжилд асар том хувьсгал гарсан юм. Гэнэтийн энэхүү хувьсгал нь мэдээлэл харилцаа холбоог өдөр тутмын өргөн хэрэглээ болгов.

Даян дэлхийн вэб сүлжээ /World Wide Web/ буюу сүлжээнд ажиллах зориулалттай программ хангамжийг Их Британийн компьютерийн мэргэжилтэн Тим Бернерс-Ли /Tim Berners-Lee/ зохион бүтээснээр хүн төрөлхтний түүхэнд цоо шинэ “Веб соёл иргэншил” бий болох үндэс суурийг тавьсан юм. Өмнө нь 1969 оноос АНУ-н цэрэг, боловсролын салбарын компьютеруудийг л хамарсан сүлжээ байсан бол, Бернерс-Ли-гийн ачаар Интернэт нь єнєєдєр дэлхий даяар 600 гаруй сая компьютеруудыг холбосон аварга том сvлжээ болжээ. Дэлхийн хамгийн анхны вэб “http://info.cern.ch” 1991 оны 8 сарын 6-нд бэлэн болж байсан бол 2007 оны байдлаар 29.7 тэрбум веб хуудас сүлжээнд бүртгэгджээ.

Өнөөдөр манай гарагийн өнцөг булан бүрээс 1,6 тэрбум гаруй хүн интернэт хэрэглэж байна. Харин Монгол улсын хувьд 2009 оны байдлаар 60 мянга гаруй компьютер сүлжээнд холбогдосон байгаа бөгөөд 320 мянган интернэт хэрэглэгч байдаг гэсэн тооцоо бий. Монголд интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгч, Mobinet, Citinet, Magic Net, MCS Com тэргүүтэй 37 тусгай зөвшөөрөл бүхий компаниуд үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Эдгээр нь сансрын хиймэл дагуул, Улаанбаатар төмөр замын шилэн кабель болон “Russian Trans Telecom” гарцаар холбогддог. Хэдэн жилийн өмнөөс манай улс интернэтийн GigaBit урсгалд холбогдсноор хэрэглээний үнэ 2-3 дахин хямдарч иргэдэд маш том боломжийг олгосон билээ.

Миний бодлоор “Интернэт” гэдэг бол арилжаа, зар сурталчилгаа, мэдлэг, мэдээллийн асар том урсгал бөгөөд мянга мянган серверүүдээс бүрдсэн сүлжээ юм. Шинэ зууны иргэдийн өдөр тутмын амьдралыг интернэтгүйгээр төсөөлөхөд бэрх бөгөөд интернэт бол жинхэнэ утгаараа ертөнцийг харах цонх мөн. Хүмүүс интернэт ашиглан хүссэн мэдээллээ олж авах(google, yahoo, msn), өөр хоорондоо холбогдох (VoIP, Skype, messenger, e-mail), үзэл бодлоо илэрхийлэх (blogs, newsletter, newsgroup), худалдаа, төлбөр тооцоо хийх(e-bay, PayPal), сурч боловсрох (e-learning), кибер орон зайд мэдээлэл хадгалах (Rapid Share), бүх төрлийн дохиолол, алсын удирдлага ашиглах (Remote control), мөнгө олох боломжтойгоос гадна хүн төрөлхтний түүх, соёл урлагийн бүтээлүүдтэй танилцаж, тэр ч бүү хэл хайр дурлалтайгаа ч учирч байна. Мөн интернэт нь аливаа байгууллагын үйл ажиллагаа, бизнесийг хөтлөн явуулах хамгийн чухал арга хэрэгслийн нэг юм.

Интернэт бий болсноор шинжлэх ухаан, боловсролын салбарт асар том дэвшил гарсан бөгөөд олон зуун их дээд сургуулиуд зайны сургалтаар төрөл бүрийн боловсрол олгож байна. Монгол залуусын хувьд интернэт ашиглахад тулгарч буй хамгийн гол бэрхшээл нь англи хэлний мэдлэг дутмаг байгаа явдал юм шиг санагддаг. Гэхдээ өнөөдөр олон залуучууд гадаадад болон эх орондоо англи хэлийг шамдан суралцаж байгаагаас үзвэл энэ бэрхшээл тун удахгүй үгүй болох бизээ. Саяхан л гэхэд www.olloo.mn портал сайт англи хэлний зайн сургалтын http://edu.olloo.mn/english/ сайтыг нээж хэдхэн сарын дотор 10.000 гаруй байнгын хэрэглэгчтэй болсон байгаагаас үүнийг харж болно.

Глобальчлагдаж буй хавтгай дэлхий дээр хүн өөрөө чадвартай л бол интернэт ашиглан эх орондоо сууж байгаад Америк, Европ гэх мэт өндөр хөгжилтэй орнуудын том пүүсүүдтэй хамтран ажиллах боломжтой боллоо. Үүний нэг жишээ бол сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй хөгжиж, олон улс гүрнүүдийн том жижиг хэдэн зуун мянган пүүс компаниудын үйл ажиллагаандаа идэвхитэй ашиглах болсон “Аутсорсинг”/outsourcing/ бизнес юм. Аутсорсинг гэдэг нь интернэтээр дамжуулан гадны компани, хувь хүмүүсээр програм хангамж, дизайны болон бусад төрлийн ажил гүйцэтгүүлэхийг хэлэх ба Монголын олон арван компаниуд өндөр хөгжилтэй орнуудын пүүс компаниудын захиалгаар ажил гүйцэтгэж ашиг орлого олж эхлээд байна.

Хүн төрөлхтний нийтлэг эрх ашиг, дэлхий нийтийн соёл иргэншил гэж ярих болсон өнөө үед залуус бид жалга довны юм ярьж, сэтгэж, төр засгийн удирдлагадаа хий хоосон найдаж суухын оронд “Интернэт” хэмээх асар том боломжийн уурхайг нээн ашиглаж чадвал Жерри Янг (Jerry Yang: Yahoo –г үндэслэгч), Пиер Омидьяр (Pier Omidyar: e-bay –г үндэслэгч) зэрэг мянга мянган залуусын адилаар долларын тэрбумтангууд болохыг үгүйсгэх аргагүй. Монголын олон залуус Интернэт хэмээх энэхүү мэдлэг оюуны хязгааргүй уудам орон зайг ашиглан амжилтанд хүрээсэй билээ.

Дэлхийн интернэтийн хөгжлийн чиг хандлага нь “Олны хүч оломгүй далай” гэсэн зарчим дээр тулгуурлагдан хөгжиж байгаа бөгөөд үүнийг App store, Linux, Unix, Social Networking, Open source зэрэг нийтийн оролцоог хамарсан, програм хангамж болон агуулгыг/content/ хүн бүр өөрсдөө хөгжүүлэх бололцоог хангасан дэвшилтэт технологиуд гарч ирж байгаагаас харж болно. Ялангуяа Web 2.0, Web 3.0 дээр суурилсан хүмүүсийн оролцоон дээр тулгуурлагдсан User generated content -ууд сүүлийн жилүүдэд интернэт хэрэглээний хамгийн чухал хэсгүүдийн нэг болсоор байна.

21-р зууны хүн төрөлхтөн интернэтэд зөвхөн компьютер төдийгүй гар утасны тусламжтайгаар холбогдох боломжтой болж байна. 2008 оны сүүлээр дэлхийн хэмжээнд 4,1 тэрбум гар утас хэрэглэгч байсан бол энэ тоо 2014 он гэхэд 5 тэрбум хүрэх ажээ. Өөрөөр хэлбэл хэрэглээний асар их потенциаль байна гэсэн үг. Өнөөдөр MSN, Yahoo, Google зэрэг дэлхийн томоохон бүх портал сайтууд гар утсанд зориулсан хувилбартай болсон байна. Түүнчлэн Microsoft, Google зэрэг томоохон компаниуд Windows болон Android үйлдлийн системтэй ухаантай /smart/ гар утаснуудыг хөгжүүлж дэлхийн үүрэн телефоны зах зээл дээр Nokia, Samsung, Apple зэрэг акулуудтай өрсөлдөж эхэллээ.

Манай улсын хувьд анх удаа “MobiCom” Корпораци 2009 оны 3-р сард 3,5G технологийг зах зээлд нэвтрүүлснээр гар утаснаас өндөр хурдаар интернетэд холбогдож, гар утсаа модем болгон интернэтэд холбогдох боломжийг олгосон билээ. Цаашид үүрэн телефоны гуравдагч оператор “Unitel” Корпораци 3,5G технологийг 2009 оны 8-р сард “LIVE” нэртэйгээр гаргах гэж байгаа төдийгүй “Skytel” Компани Хятадын “ZTE” Корпорацитай хамтран дэлхийд анх удаа CDMA EVDO 2000 1X системээс LTE буюу 4G технологи руу шилжих сураг дуулдах боллоо. Ингэснээр интернэтийн хэрэглээ манай улсад асар ихээр нэмэгдэж тун удахгүй бид малчны хотноос ч гар утсаараа дамжуулан өндөр хурдаар интернэтэд холбогдох боломжтой болж байгаа юм.

Чингис хааны сэлмийн хүчээр бий болгосон Торгоны их зам 800 жилийн дараа шинэ үеийн Монголчуудад интернэтийн ач буянаар эргэн ирсэн байна. Бид хурд, ухаан, харилцаа холбоо, интернэт хэмээх торгон замыг түшиглэн дэлхийн тавцанд хүч үзэн, хөгжил өөд тэмүүлэх болно.

Thanks to Мөнхзориг
Эх сурвалж: http://blog.tedy.mn/?view=show&pid=71